• فهرست مقالات علیرضا  بشری

      • دسترسی آزاد مقاله

        1 - مطالعه پتروگرافي و پتروفيزيکي سازندهاي کربناته پرمو- ترياس (دالان و کنگان) در محدوده کمان قطر واقع در خليج فارس
        علیرضا  بشری
        سازندهاي پرموترياس يکي از عظيم ترين مخزنهاي گازي کربناته حوضه خيلج فارس و کشور هاي مجاور آن محسوب مي شود. سنگ شناسي عمومي آنها از جنس سنگ آهك، دولوميت و انيدريت مي باشد. رخساره هاي اين سازندها در محيطهاي رسوبگذاري متنوعي از جمله محيط دريايي كم عمق، پرانرژي، حد جزر و مدي چکیده کامل
        سازندهاي پرموترياس يکي از عظيم ترين مخزنهاي گازي کربناته حوضه خيلج فارس و کشور هاي مجاور آن محسوب مي شود. سنگ شناسي عمومي آنها از جنس سنگ آهك، دولوميت و انيدريت مي باشد. رخساره هاي اين سازندها در محيطهاي رسوبگذاري متنوعي از جمله محيط دريايي كم عمق، پرانرژي، حد جزر و مدي، محيطهاي دريايي نيمه ‌آزاد، سدي و لاگوني انباشته شده است. هدف از اين مطالعه، سرشت نمايي و بررسي خواص مخزني و تعيين ميکروفاسيس هاي اين سازندها و نهايتا" ارزيابي کيفيت مخزني آنها از روي مقاطع نازک حاصل از مغزه ها و خرده سنگ هاي حفاري و اطلاعات نمودار هاي چاه نگاري مربوط به اين سازندها در ميادين مختلف موجود در محدوده کمان قطر است. براساس اين مطالعه، اين سازندها از لحاظ ليتواستراتيگرافي در مجموع به چهار زون k1-k4 تقسيم بندي شده و هر يک از اين زونها يا واحدها خود به زير واحدهاي مختلفي تقسيم شده اند. از نظر كيفيت مخزني اين زونها در چهار گروه ضعيف، متوسط، خوب و خيلي خوب قرار داده شده اند، به طوريکه زون k4 داراي بالاترين کيفيت مخزني و زون k1 داراي کمترين کيفيت مخزني است. رسم نقشه هاي هم ضخامت و هم عمق، همچنين انجام تطابق ميان چاههاي مختلف و نيز مدل سه بعدي چينه شناسي زونهاي فوق، نشانگر کاهش ضخامت از غرب به شرق مي باشد. از نظر عمقي نيز اين سازندها در قسمتهاي جنوب شرقي در اعماق بيشتري قرار گرفته اند، بصورتي که در ميدان سلمان عمق قرار گيري اين سازندها بيشتر از ساير ميدانهاي مورد مطالعه است. مطالعه ميکروسکوپي مقاطع نازك حاصل از مغزه هاي حفاري در اين سازندها، از نظر بافت و نوع سنگ شناسي منجر به شناسايي رخساره هاي سنگي گوناگون از جمله رخساره توده انيدريتي، رخساره دولومادستون يا مادستون دولوميتي، رخساره دولوباندستون ترومبوليتي و استروماتوليتي، رخساره دولووكستون/ پكستون، رخساره دولوگرينستون هاي فاقد سيمان انيدريتي و رخساره گرينستوني شد که با بررسي خواص پتروفيزيکي (تخلخل و تراوايي) بر روي اين رخساره ها، هر يک آنها از نظر كيفيت مخزني در چهار گروه ضعيف، متوسط، خوب و خيلي خوب قرار داده شدند. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        2 - ميدان نفتی الخليج قطر با ویژگی تله دیاژنتیکی و احتمال گسترش ان بسمت ابهای ایران در خلیج فارس
        علیرضا  بشری
        میدان الخلیج در محدوده دریایی قطر واقع است. این میدان در سال 1991 توسط شرکت نفت توتال کشف و در سال 1997 به بهره برداری رسید. این میدان از دیدگاه گوناکون زمین شناسی نفت بی نظیر و حاوی تله نفتی از نوع استراتیگرافی می باشد. تجمع نفت در بخش بالای این منوکلینال بسبب تغیی چکیده کامل
        میدان الخلیج در محدوده دریایی قطر واقع است. این میدان در سال 1991 توسط شرکت نفت توتال کشف و در سال 1997 به بهره برداری رسید. این میدان از دیدگاه گوناکون زمین شناسی نفت بی نظیر و حاوی تله نفتی از نوع استراتیگرافی می باشد. تجمع نفت در بخش بالای این منوکلینال بسبب تغییرات رخساره ای در سازند میشریف بوجود آمده است. این لایه مخزنی مابین لایه های غیر متخلخل با تراوایی پایین محصور شده است. عملیات لرزه نگاری سه بعدی در این میدان در توسط قطر سال 2002 به کشف نواحی جدید نا شناخته جدیدی گردید که قبلا اقتصادی بنظر نمی رسید. با عملیات لرزه نگاری سه بعدیHigh resolution 3D), ) مشخص شدکه يك آنومالي لرزه‌اي پرگسترش در رسوبات سنومانين (سازند ميشريف) كه فاقد برجستگي قائم (Vertical Relif) بوده، منطبق بر يك لايه آهكي متخلخل مي باشد. آنومالي مذكور تحت عنوان افق لرزه‌اي درون ميشريف (Intra – Mishrif Seismic Horizon H2) نامگذاري گرديده است. بنظر میرسد اين افق بسمت ميدان رشادت و چاه R6 گسترش داشته و قابل پيگيري مي باشد.عملیات پایلوتی لرزه نگاری چهار بعدی “4D”که اخیراً توسط قطری ها انجام گرفته است بسیار نوید بخش اعلام گردیده. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        3 - تغييرات رخساره ای، ضخامتی و سرشت نمایی سازند عرب (سورمه) در بخش شرقی خلیج فارس
        علیرضا  بشری
        زونهاي مخزني سازند عرب به سن كيمرجين- تیتونین Kimmerigian-Tithonian)) حاوي هيدروكربور مي باشند كه در كشورهاي ايران امارات قطر و بویژه عربستان داراي بالا ترین پتانسيل نفتي مي باشند . اين زونها در آب و هوايي بسيار گرم رسوب كرده اند وبا گرمتر شدن هوا در زمان بريازين تا چکیده کامل
        زونهاي مخزني سازند عرب به سن كيمرجين- تیتونین Kimmerigian-Tithonian)) حاوي هيدروكربور مي باشند كه در كشورهاي ايران امارات قطر و بویژه عربستان داراي بالا ترین پتانسيل نفتي مي باشند . اين زونها در آب و هوايي بسيار گرم رسوب كرده اند وبا گرمتر شدن هوا در زمان بريازين تا تيتونين محيطهاي سبخايي گسترش بيشتري پيدا كرده است. سازند متراكم هيت از جنس انيدريت كه نقش پوش سنگ سازند عرب را بازي مي كند بر روي سازند عرب رسوب كرده است زونهاي مخزني سازند عرب شامل سيكلهاي رسوبي متعددي از محيطهاي بين حد جزر ومدي وبالاي حد جزر ومدي ومحيطهاي كم عمق زير حد جزر ومدي مي باشند واز انيدريت توده اي يا بين لايه اي با نسبتهاي گوناگون از سنگ آهك ودولوميت تشكيل شده اند . در این مطالعه زونهاي مخزني سازند عرب و هيت يك روند كاهش ضخامتي را از غرب (میادین سلمان، رسالت و رشادت)بسوی شرق (میادین سیری) نشان مي دهند كه بسوی نواحي شرقي با توجه به ضخامت كم، دور بودن از سنگ منشا وهمچنين نداشتن پوش سنگ مناسب، و نداشتن کیفیت مخزنی مناسب، پتانسيل هيدروكربوري در اين افق مخزني دیده نشده است . سازند عرب تشکیل دهنده تناوب انیدریت با مقادیر گوناگون اهک و دولومیت و عموما حاوی واحد های پسرونده که در یک پلات فرم کربناته رسوب نموده است. این سازند در میدان سلمان حاوی لایه های مخزنی ضخیم که در بر گیرندهintertidal Pack/ grainstones همراه با تخلل و تراوایی بالا و پوش سنگ مناسب میباشد. مطالعات انجام یافته نوید وجود هیدروکربور در ساختمانهای حفاری نشده در بخش هایی از این ناحیه را نشان میدهد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        4 - انقلاب نفتي شيل و تأثير آن بر کاهش قيمت نفت وگاز گزارش تحلیلی
        علیرضا  بشری
        توسعه سريع منابع نفت و گاز شيلي، در ايالات متحده آمريکا، بازار جهاني نفت وگاز را در چند سال گذشته دستخوش دگرگوني نمود. عليرغم اين توسعه ، اتفاق نظر صاحبنظران جهاني بر اين امر استوار بود که، اين پديده گذرا و تغيير عمده اي به نحوي که در ايالت متحده آمريکا پديدار شد در چکیده کامل
        توسعه سريع منابع نفت و گاز شيلي، در ايالات متحده آمريکا، بازار جهاني نفت وگاز را در چند سال گذشته دستخوش دگرگوني نمود. عليرغم اين توسعه ، اتفاق نظر صاحبنظران جهاني بر اين امر استوار بود که، اين پديده گذرا و تغيير عمده اي به نحوي که در ايالت متحده آمريکا پديدار شد در ديگر نقاط جهان عملي نخواهد بود . هيدرو کربورهاي گازي توسط فرآيندي بنام شکافتن لايه هاي شيلي استخراج مي گردد که اصطلاحاًFracking ناميده ميشود. آمارها علمي و مطالعات دقيق ديويد هيوث زمين شناس نامدار کانادايي نشان مي دهد که در آمريکا اين منابع، بطور متوسط 80 تا 85 درصد از توليد گاز آن در سه سال اوليه افت نموده است. از سويي ديگر نامبرده با مطالعات دقيق خود بروي اين منابع، اعلام ميدارد که به منظور حفظ سطح توليد گاز از اين منابع شيلي، حفاري 7000 حلقه چاه جديد را که هزينه اي بالغ بر 42 ميليارد دلار دارد را مي طلبد، همچنين براي حفظ ميزان توليد نفت، از لايه هاي شيلي آغشته به نفت همچنين نياز به حفاري 6000 حلقه چاه و تحمل هزينه 35 ميليارد دلار را دارد. از طرفي همواره نگراني هاي فراواني از ديدگاههاي آلودگي هاي محيط زيست درباره عمليات Fracking مد نظر کارشناسان مربوطه ميباشد. شکي نيست که انقلاب شيل يک ترفند سياسي بمنظور افت قيمت جهاني نفت وگاز در کوتاه مدت بوده، ليکن به هيچ وجه تداوم دراز مدت نخواهد داشت . جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        5 - علل پیدایش نفت سنگین در خلیج فارس
        علیرضا  بشری
        تعدادی از غنی ترین مخازن نفت سنگين و آسفالت طبيعي در بخش ايراني خليج فارس در جهت NW-SE شبه جزيره قطر و حواشی ان رخداده است. اغلب ساختمانهاي زمين شناسي كه در مسير کمان قطر قرار گرفته‌اند دارای نفت سنگين و آسفالت طبيعي در طبقات پسا ژوراسيك ان است . يكي از فاكتورهاي اصل چکیده کامل
        تعدادی از غنی ترین مخازن نفت سنگين و آسفالت طبيعي در بخش ايراني خليج فارس در جهت NW-SE شبه جزيره قطر و حواشی ان رخداده است. اغلب ساختمانهاي زمين شناسي كه در مسير کمان قطر قرار گرفته‌اند دارای نفت سنگين و آسفالت طبيعي در طبقات پسا ژوراسيك ان است . يكي از فاكتورهاي اصلي زمين شناسي كه باعث تجمع نفت سنگين در ميان تعدادی از ساختمانهاي زمين شناسي اين منطقه تاثیر گذار بوده عامل بالا زدگی کمان قطر را میتوان نام برد. این رخداد،باعث ايجاد تفاوتهائي بنیادی در واحدهاي زمين شناسي در بخش شمال شرق و جنوب غرب کمان قطر ( بالا زدگی قطر) گرديده است. بالازدگي باعث تقسيم ژئوسنكلينال خليج فارس بر دو بخش گرديده است. ليكن اين دو بخش همواره از دیدگاه رسوب گذاري يك حوضه مرتبط بحساب مي آيد. فعاليت كوهزائي هيماليا " آلپ " در پايان ميوسن ـ پليوسن تداوم بخش این رخداده است. در اين زمان چين خوردگي زاگرس بدون شك در شتاب بخشيدن به رشد بعضي از ساختمانهاي زمين شناسي اين ناحيه بسیار موثر بوده است. از طرفي ساختمانهاي زمين شناسي واقع در شبه جزيره عربستان و بخش عربي خليج فارس ظاهرا" كمتر دستخوش اين حركات كوهزائي قرار گرفته است. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        6 - مطالعه ای بر سرشت نمایی مخازن ماسه ای بورگان واقع در شمال غرب خلیج فارس بسوی کویت
        علیرضا  بشری
        سازند کزدمی بسن البین از دیدگاه زمین شناسی نفت یکی از سازند های مهم نفتی محسوب میگردد. زبانه های ماسه ای این سازند این سازند در شمال غرب خلیج فارس ادامه سازند های ماسه ای بورگان کویت، نهر عمر عراق و خفجی و صفا نیا در عربستان که از بزرگترین مخازن ماسه سنگی دنیا به حسب چکیده کامل
        سازند کزدمی بسن البین از دیدگاه زمین شناسی نفت یکی از سازند های مهم نفتی محسوب میگردد. زبانه های ماسه ای این سازند این سازند در شمال غرب خلیج فارس ادامه سازند های ماسه ای بورگان کویت، نهر عمر عراق و خفجی و صفا نیا در عربستان که از بزرگترین مخازن ماسه سنگی دنیا به حسب میاید. شیل های این سازند هم نقش سنگ منشا و پوش سنگ مهم مخازن نفت محسوب میگردد. با مروری مجدد به برسی این سازند در میادین شما ل خلیج فارس بسمت میادین نفتی کویت و عربستان نتایج با ارزش بدست امده است. این سازند بصورت غیر رسمی به سه ذون مخزنی بقرار زیر: ویا به بورگان پاینی، میانی، و بالایی، تقسیم میگرددC, B, A فرو افتادکی سریع سطح آب دریا در ابتدای البین ،شروع ته نشست رسوبات تخریبی سازند بورگان بروی سازند شعیبا ، مطالعات چینه شناسی سکانسی و تعیین و ابداع مدل های رسوبی در بهبود شناخت مجموعه های رخساره این سازند کمک شایانی مینماید. , مطالعات پتروگرافی نمایانگر وجود بورگان ماسه ای بالای 70% و فلدسپات کمتر از 5 % را گزارش میدهد. چهار نه تیپ کانی اتوژنیکی در این سازند قابل تشخی بوده، کوارتز، کلسیت ، کوارتز، سیدریت، پیریت، گلوکونیت همراه با چهار نوع کانی رسی. انالیز کانی های رسی مخزن نشانگر وجود کانی های کائولینیت، بمیزان فراوان ایلیت/ مونت موریلونیت بمیزان جزیی در مخزن میباشد. منشا رسوبات آواری در این سامانه دلتایی از سمت سپر عربستان به سمت ایران بوده است. این مسئله را مطالعات و بررسی های پتروفیزیکی انجام گرفته نشان میدهد که نوار جنوبی میدان (سپر عربستان) کیفیت مخزنی بالاتری نسبت به نوار شمالی (سپر ایران) داردو کیفت مخزن بورگان بسمت کویت و عربستان از کیفیت بسیار بالایی برخوردار میباشد. جزييات مقاله
      • دسترسی آزاد مقاله

        7 - جریان هیدرو دینامیکی در مخزن میشریف با نگرشی بر سرشت نمایی سازند سروک در بخش شرقی خلیج فارس
        علیرضا  بشری
        جریان هیدرو دینامیکی و تاثیر آن بر سطح تماس آب و نفت در میادین ناحیه سیری اولین بار در زمان مغزه گیری چاه سیری D( A1 ) میدان نفتی دنا فعلی ، در ژوئن 1972 کشف و بسال 1976 در پایان حفر سومین حلقه چاه بر روی این میدان مشخص گردید. این چاه در منتها الیه شمالی این می چکیده کامل
        جریان هیدرو دینامیکی و تاثیر آن بر سطح تماس آب و نفت در میادین ناحیه سیری اولین بار در زمان مغزه گیری چاه سیری D( A1 ) میدان نفتی دنا فعلی ، در ژوئن 1972 کشف و بسال 1976 در پایان حفر سومین حلقه چاه بر روی این میدان مشخص گردید. این چاه در منتها الیه شمالی این میدان حفر گردید . تمامی سازند مخزنی میشریف در این چاه مغزه گیری کامل بعمل آمد . لیکن بسبب وجود اثر شیب سطح آب ونفت تنها 5 متر بالای این مخزن محتوی نفت بوده و تحت آزمایش تولید قرار گرفته است. شیب بسیار واضح سطح آب و نفت در دومیدان دنا و سیوند تایید کننده یک جریان هیدرو دینامیک فعال در مخزن میشریف در این دو میدان میباشد. مطالعات انجام یافته بروی این دو میدان حکایت از بر جا ماندن اثرات نفت در مغزه ها، و نا همخوانی سطح آب و نفت را در مخزن میشریف ایندو میدان به اثبات میرساند. نتایج مدلسازی بکار رفته جهت تعیین سط آب و نفت در میدان الوند تاییدی بر شیب دار بودن سطح آب و نفت در این میدان و میادین مجاور را پیش بینی مینمود، که این امر پس از انجام کامل حفاری گسترشی این میادین و مطالعات پتروفیزیکی همخوانی آن با مدلسازی پیشین، در سال [ 2002] مورد تائید قرار گرفت. آزمایشات و آنالیز اولیه زمین شناسی بروی مغزه های گرفته شده، وجود سطح شیب دار تماس آب و نفت که ناشی از وجود جریان هیدرو دینامیکی فعال در در میدان دنا ودر نتیجه تمامی بخش شرقی خلیج فارس را در مخزن میشریف به اثبات میرساند. مطاله کنونی، نگرشی به سرشت نمایی سازند سروک ناحیه سیری و تاثیر جریان هیدرو دینامیکی در سطح آب و نفت ، تاییدی بر صحت مطالعات اولیه پس از تعبییر و تفسیر داده های جدید میباشد. جزييات مقاله