شناسایی و تفکیک چرخه¬های رسوبی با استفاده از نرم افزار سیکلولاگ و ارتباط چرخه¬های رسوبی با مرزهای زمان چینه¬ای – زیست ¬چینه¬ای نهشته¬های ائوسن بالایی و الیگو-میوسن دریکی از چاه¬های میدان نفتی مارون
محورهای موضوعی : چینه شناسی
1 - دانشجو دکتری زمین شناسی دانشگاه لرستان
کلید واژه: میدان نفتی مارون, ائوسن بالایی, الیگو - میوسن, سیکلولاگ, سیکل¬های رسوبی,
چکیده مقاله :
پژوهش حاضر در یکی چاههای میدان نفتی مارون جهت شناسایی و تفکیک چرخههای رسوبی بر مبنای نرم افزار سیکلولاگ و رابطه بین چرخههای رسوبی با مرزهای زمان چینهای – زیست چینهای در نهشتههای ائوسن بالایی(بخش بالایی سازند پابده) و الیگو-میوسن(سازند آسماری) انجام شده است. در ابتدا بر مبنای مطالعه مقاطع نازک میکروسکوپی سن نهشتههای ائوسن بالایی و الیگو-میوسن تعیین و تفکیک گردیدند و سپس با چرخههای رسوبی مورد انطباق قرار داده شدند. ضخامت محدوده مورد مطالعه در این چاه 446.5 متر بوده و لیتولوژی غالب آن شیل، شیل آهکی، سنگ آهک و دولومیت میباشد. هر دو مرزهای زیرین و بالایی (سازندهای پابده – آسماری و آسماری - گچساران) بصورت پیوسته و تدریجی میباشد. پس از مطالعه و بررسی چرخههای رسوبی در نرم افزار سیکلولاگ پنج سطح مرزی منفی(NB) و چهار سطح مرزی مثبت(PB) شناسایی گردید و بر اساس این سطوح مرزی چهار چرخه رسوبی شناسایی و تفکیک شدند. NB1000 در محدوده زمانی ائوسن پسین، PB1000 منطبق بر بازه زمانی روپلین شاتین، 2000 NBدر محدوده زمانی روپلین – شاتین، PB 2000 منطبق بر بازه زمانی شاتین، NB 3000، در محدوده زمانی شاتین، PB 3000 منطبق بر زمانی آکیتانین، NB 4000، در محدوده زمانی آکیتانین، PB 4000 منطبق بر زمانی آکیتانین و NB 5000 منطبق بر بازه زمانی آکیتانین قرار دارد. پس از شناسایی سطوح مرزی مثبت و منفی مشخص گردید که چرخه رسوبی اول NB 1000 – PB 1000 در محدوده ائوسن پسین- روپلین، شاتین، چرخه رسوبی دوم NB 2000 – PB 2000 در محدوده روپلین، شاتین – شاتین، چرخه رسوبی سوم NB 3000 – PB 3000 در محدوده شاتین - آکیتاینین و چرخه رسوبی چهارمNB 4000 – PB 4000 در محدوده آکیتانین نهشته شده است.
The present study is being conducted in one of the wells of the Marun oil field to identify and distinguish sedimentary cycles using Cyclolog software and the relationship between sedimentary cycles and stratigraphic-biostratigraphic time boundaries in Upper Eocene (upper part of the Pabdeh Formation) and Oligo-Miocene deposits(Asmari formation). Initially, based on the study of microscopic thin sections, the ages of the Upper Eocene and Oligo-Miocene deposits were determined and separated, and then they were adapted to sedimentary cycles. The thickness of the studied area in this well is 446.5 meters and its dominant lithology is shale, calcareous shale, limestone, Sandstone and dolomite. Both the lower and upper boundaries (Pabdeh-Asmari and Asmari-Gachsaran formations) are continuous and gradual. After studying and examining the sedimentary cycles in the Cyclolog software, five negative boundary levels (NB) and four positive boundary levels (PB) were identified, and based on these boundary levels, four sedimentary cycles were identified and separated. NB1000 is in the Late Eocene time range, PB1000 corresponds to the Rupelian - Chattian time range, NB 2000 is in the Rupelian - Chattian time range, PB 2000 corresponds to the Chattian time range, NB 3000, in the Chattian time range, PB 3000 corresponds to the Aquitanian time range, NB 4000, in the Aquitanian time range, PB 4000 corresponds to the Aquitanian time range, and NB 5000 corresponds to the Aquitanian time range. After identifying the positive and negative boundary levels, it was determined that the first sedimentary cycle NB 1000 - PB 1000 was deposited in the Late Eocene- Rupelian - Chattian, the second sedimentary cycle NB 2000 - PB 2000 in the Rupelian - Chattian - Chattian, the third sedimentary cycle NB 3000 - PB 3000 in the Chattian - Aquitanian, and the fourth sedimentary cycle NB 4000 - PB 4000 in the Aquitanian area.
آقانباتی.، ع، 1385، زمین شناسی ایران: سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 586.
آورجانی، ش.، محبوبی، ا.ا.، موسوی حرمی، ر،1390، ريز رخساره، محيط هاي رسوبي و چينه نگاري سكانسي رسوبات اُليگو ميوسن (سازند آسماري) در ميدان نفتي كوپال، فروافتادگي دزفول مركزي: فصلنامه زمين شناسي ايران، سال پنجم، شماره نوزدهم، صفحات 45-60.
آورجانی، ش.، موسوی حرمی، ر.، محبوبی، ا.ا.، رحیم پور بناب، ح.، امیری بختیار، ح، 1390، چینه نگاری سکانسی و بررسی کیفیت مخزنی سازند آسماری در فروافتادگی دزفول شمالی (میدان¬های نفتی هفتکل، کوپال و مارون)، حوضه زاگرس، جنوب غرب ایران: رساله دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد، خرداد 1394، 354 صفحه.
آورجانی، ش.، همت، م.، سبکرو، م.، صادقی، ر.، طاهری، م.ر، 1391، توصیف مغزه¬ها، چینه نگاری زیستی، رخساره¬ها و محیط رسوبی، چینه نگاری سکانسی و دیاژنز سازند آسماری در میدان نفتی مارون: گزارش شماره پ- 7489. شرکت ملی نفت مناطق نفت خیز جنوب، 85 صفحه، گزارش منتشر نشده.
آورجانی، ش.، موسوی حرمی، ر.، محبوبی، ا.، ح.، امیری بختیار، ح، 1390، چینه¬نگاری چرخه¬ای و تطابق مخزنی رسوبات اُلیگو-میوسن (سازند آسماری) در میدان نفتی مارون، حوضة زاگرس: مجله زمین شناسی نفت ایران، سال سوم ، شماره 4، صفحات 23- 37.
خلیلی، ا.، وزیری مقدم، ح.، آرین، م.، صیرفیان، ع، 1400، بررسی سیکلواستراتیگرافی مخزن آسماری در میادین نفتی کرنج، پرنج و پارسی: مجله زمین شناسی نفت ایران، سال 10، شماره 20، پاییز و زمستان 1399، ص 1- 16.
رحمانی، ع.، غبیشاوی، ع، 1389، سکانس استراتیگرافی سازند آسماری در میدان نفتی لب سفید(جنوب غرب ایران): چهاردهمین انجمن همایش زمین شناسی ایران و بیست و هشتمین گردهمایی علوم زمین، دانشگاه ارومیه.
رحمانی، ع، 1391، آشنايي با نرم افزار سيکلولاگ و کاربردهاي آن در صنعت نفت(مطالعات چينه نگاري سکانسي)، مطالعـه مـوردي مخـزن آسماري ميدان نفتي پارسي (چاه شماره 19): شرکت ملي مناطق نفت خيز جنوب.
عظام پناه، ی.د.، گودرزی، م.، ریز رخساره¬ها، محیط¬های رسوبی و اجتماعات کربناته سازند آسماری در برش تنگ گجستان، 1403، پژوهش¬های چینه نگاری و رسوب شناسی، سال 41، شماره 98، صفحات 59- 78.
غبیشاوی، ع.، رحمانی، ع، 1385، سکانس استراتیگرافی سازندهای سروک و ایلام در میدان نفتی آب تیمور(چاه شماره 14)گزارش شماره پ- 5918، شرکت ملی نفت مناطق نفت خیز جنوب، 67 صفحه، گزارش منتشر نشده.
غبیشاوی، ع.، رحمانی، ع، 1389، مطالعه محیط رسوبی و سکانس استراتیگرافی مخزن بنگستان در میدان نفتی رگ سفید(چاه شماره 14)گزارش شماره پ- 6966، شرکت ملی نفت مناطق نفت خیز جنوب، 42 صفحه، گزارش منتشر نشده.
غبیشاوی، ع.، شب افروز، ر.ا، 1389، تطابق چینه شناسی در چاه مورد مورد مطالعه مخزن بنگستان میدان نفتی گچساران بر اساس نرم افزار Cyclolog ، گزارش داخلی شرکت ملی نفت مناطق نفت خیز جنوب، 13 صفحه، منتشر نشده.
گودرزی، م.، وحیدی نیا، م.، امیری بختیار، ح.، نورایی نژاد، م.ر، 1398، مطالعات چینه شناسی و فسیل شناسی بخش فوقانی سازند پابده و بخش زیرین سازند آسماری با تاکید بر مرز بین دو سازند در میدان نفتی مارون با استفاده از مطالعات چینه نگاری و نرم افزار سیکلولاگ: پایان نامه کارشناسی ارشد، 328 ص.
گودرزی، م.، امیری بختیار، ح.، نورایی نژاد، م.ر، 1398، مقایسه مرز آشکوب¬های بخش بالایی سازند پابده و بخش زیرین سازند آسماری در چاه A میدان نفتی مارون با سطوح مرزی NB و PB با استفاده از نرم افزار سیکلولاگ: پنجمین همایش انجمن رسوب شناسی ایران، اسفند 1398.
گودرزی، م.، وحیدی نیا، م.، امیری بختیار، ح.، نورایی نژاد، م.ر، 1398، زیست چینه¬نگاری، ریز رخساره¬ها و محیط رسوبگذاری سازند آسماری در یکی از چاه¬های میدان نفتی مارون و مقایسه آن با سایر نواحی زاگرس. نشریه علمی پژوهشی رخساره¬های رسوبی، جلد 12، شماره 2، 1398.
گودرزی، م.، امیری بختیار، ح.، نورایی نژاد، م.ر، 1398، دیرینه¬شناسی و محیط¬های رسوبی بخش بالایی سازند پابده و بخش زیرین سازند آسماری در چاه¬های A و B میدان نفتی مارون، شمال¬ شرق اهواز: نشریه علمی پژوهشی رسوب شناسی کاربردی، دوره 7، شماره 13، بهار و تابستان 1398.
گودرزی، م.، امیری بختیار، ح.، نورایی نژاد، م.ر.، عظام پناه، ی.ا، 1399، ریزرخساره¬ها، دیرینه بوم شناسی، اجتماعات کربناته و بررسی سطوح مرزی NB ، PB با مرز آشکوب¬های سازند آسماری با استفاده از نرم افزار سیکلولاگ در یکی از چاه¬های میدان نفتی مارون: نشریه علمی پژوهشی رسوب شناسی کاربردی دوره 8، شماره 15 ، بهار و تابستان 1399.
گودرزی و همکاران، 1403
گودرزی، م.، امیری بختیار، ح.، نورایی نژاد، م.ر.، صداقت نیا.، م، 1404 دیرینه بوم شناسی نهشته های ائوسن بالایی- شاتین (سازندهای پابده و آسماری) در میدان نفتی مارون، جنوب غرب ایران، مجله یافته¬های نوین زمین شناسی کاربردی، دور 19، شماره 38، پاییز و زمستان 1404.
گودرزی، م.، امیری بختیار، ح.، نورایی نژاد، م.ر.، صداقت نیا.، م، 1404 بررسی سیکل های رسوبی و انطباق با مرزهای زیستی – زمانی ائوسن پسین – الیگوسن، سازندهای پابده و آسماری در میدان نفتی مارون، جنوب غرب ایران، مجله زمین شناسی نفت ایران، سال چهاردم، شماره 28، پاییز و زمستان 1403. صفحات 80-95.
مطیعی، ه، 1372، چینه¬شناسی زاگرس: از انتشارات طرح تدوین کتاب زمین¬شناسی ایران، 536.
نیسی، ع.، قادری، ع.، غبیشاوی، ع.، الله کرم پور دیل، م، 1396، زيست چینه¬نگاري، بررسي ريزرخساره¬ها و چينه¬نگاري سکانسي سازند آسماري به کمک نرم افزار سيکلولاگ در ميدان نفتي قلعه نار، حوضه زاگرس: نشریه علمی پژوهشی زمین شناسی نفت ایران، سال ششم، شماره 12، ص 22- 44.
ALAVI, M., 2004, Regional stratigraphy of the Zagros fold-thrust belt of Iran and its proforeland evolution. American Journal of Science, 304: 1–20.
DE JONG, M., SMITH, D., DJIN NIO, S., HARDY, N .,2006, Subsurface correlation of the Triassic of the UK southern central graben: new look at an old problem. 24: 103-109.
EMBRY, A., 2009, Practical Sequence Stratigraphy, Canadian Society of Petroleum Geologists’ monthly magazine, The Reservoir, between May 2008 and September 2009.
GRADSTEIN, F., OGG, J,. SMITH, A., 2004, A Geological Time Scale 2004: Cambridge, U.K, Cambridge University Press, p. 589.
Hilgen F., Schwarzacher W., Strasser A., 2004. Concept and Definitions in Cyclostratigraphy (Second Report of Cyclostratigraphy Working Group). In: Cyclostratigraphy: Approaches and Case Histories. SEPM (Society for Sedimentary Geology): 303-305.
JONG, M.G.G. DE, NIO, S.D., SMITH, D.G., BOHM,A.R., 2007, Subsurface correlation in the Upper
Carboniferous of the Anglo-Dutch Basin using the climate stratigraphic approach. First Break, 25,
LAURSEN 7, G.V, MONIBI, S., ALLEN, T.L., PICKARD, N.A.H., HOSSEINEY, A., VINCENT, B., December 2007, 49-59.
HAMON, Y., VAN BUCHEM, F.S.H., MOALLEMI, A., DRIULLION, G., 2009, The Asmari Formation revisited: Changed stratigraphic allocation and new biozonation, First international petroleum conference & exhibition, Shiraz, Iran.
NIO, S. D., BROUWER, J. H., SMITH, D., DE JONG, M., BOHM, A. R., 2005, Spectral trend attribute analysis: applications in the stratigraphic analysis of wireline logs. First break, 23(4). : 71-75.
NIO, S. D., A. R. BOHM, H. H. BROUWER, M.G.G., DE JONG., D. G. SMITH., 2006, Climate
stratigraphy, principles and applications in subsurface correlation. EAGE short course series, 1: 130 P.
NIO, S. D., BOHM, A. R., BROUWER, J. H., DE JONG, M. G. G., SMITH, D. G., (2014), Climate stratigraphy: Principles and applications in subsurface correlation. Earthdoc.
PERLMUTTER, M.A., MATTEWS, M.D., 1990, Global cyclostratigraphy – a model. In Cross, T. (Ed) Quantitative, Dynamic Stratigraphy, Prentice Hall, 233-260.
PERLMUTTER, M.A., RADOVICH, B.J., MATTEEWS, M.D., KENDAL, C.G.St.C., 1998, The
impact of high frequency sedimentation cycles on stratigraphic interpretation. In Gradstein, F., Sandvik, K.O. and Milton, N.J. (Eds) Sequence Stratigraphy, Concepts and Applications, Elsevier,
141-170
PIRYAEI, A.R., DAVIES, R.B, 2024, Petroleum geology of the cenozeoic succession in the Zagros of SW Iran: a sequence stratigraphic Approch Journal of Petroleum Geology, Vol.47(3): pp 235-290.
STRASSER A., HILGEN F.J., HILGEN P.H. 2006. Cyclostratigraphy, concepts, definitiond and applications, Newletters on Stratigraphy Journal, 42 (2): 75-114.
VAN BUCHEM F.S.P., ALLAN T.L., LAUREN G.V., LOTFPOUR , M., MOALLEMI, A., MONIBI, S., MOTIEI, H., PICKARD, N.A.H., TAHMASABI, A.R., VEDRENNE, V., VINCENT , B., 2010, Regional stratigraphic architecture and reservoir types of the Oligo-Miocene deposits in the Dezful Embayment (Asmari and Pabdeh formations) SW Iran. Geological Society, London, Special Publications, 329: 219–263.