مقاله


کد مقاله : 1394112891991114

عنوان مقاله : تخمین سرعت امواج صوتی با استفاده از روش¬های هوشمند و روش خوشه-بندی گراف پایه با توان تفکیک چندگانه: مطالعه موردی دریکی از میادین جنوب ایران

نشریه شماره : 1 فصل پاییز 1392

مشاهده شده : 298

فایل های مقاله : 386 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 مرتضی نوری morteza.noori@ut.ac.ir دانشجو دانشجوی کارشناس ارشد
2 مینا کریمی خالدی 94.11.28-1@yahoo.com - -

چکیده مقاله

چكيده سرعت موج برشی (Vs) و تراکمی (Vp)دو پارامتر اساسی هستند که در اکثر مطالعات پتروفيزيكي، ژئوفيزيكي و ژئومکانیکی کاربردهای عمده¬ای دارند. این دو پارامتر را می¬توان از طریق ابزار تصویرگر دو¬قطبی صوتی (Dipole sonic imaging tool) بدست آورد، اما متأسفانه به دلیل هزینه بالای این ابزار، اطلاعات مربوط به سرعت موج برشی و تراکمی تنها در تعداد محدودی از چاه¬ها موجود است. بنابراین پیش¬بینی سرعت امواج به صورت غیر¬مستقیم از روی دیگر نمودارهای متداول که همبستگی خوبی با این پارامترها دارند، اهمیت بسزایی دارد. درگذشته از روش‌های تجربی و تحلیل‌های رگرسیونی برای تخمین سرعت امواج استفاده می‌شد، در حالی که امروزه از سیستم¬های هوشمند که عملکرد بهتری نسبت به این روش¬ها دارند، استفاده می¬شود. مهم‌ترین ابزار برای این کار، سیستم¬های هوشمند شامل شبکه هوش مصنوعی، منطق فازي، و خوشه¬بندی گراف پایه با توان تفکیک چندگانه (Multi resolution graph base clustering) می-باشد. در این مطالعه 1321 نقطه داده از سازند کنگان و دالان که دارای سرعت¬های برشي و تراكمی بودند، استفاده شده است. این داده¬ها به دو گروه تقسیم می¬شوند: 995 نقطه داده برای ساخت سیستم¬های هوشمند و 326 نقطه داده برای تست مدل استفاده شد. نتايج نشان داد که علی¬رغم اختلاف در مفهوم، همه تكنيك¬های هوشمند در برآورد سرعت امواج عملکرد قابل قبولی داشته‌اند. از طرفی، روش خوشه¬بندی گراف پایه با توان تفکیک چندگانه با توجه به تفکیک داده به خوشه¬هایی بر اساس میزان شباهت و تفاوت آن‌ها، تخمین دقیق¬تری از دیگر روش¬ها دارد. با استفاده از روش خوشه-بندی، سرعت امواج تراکمی و برشی با ضريب همبستگی برابر 9505/0و9407/. تخمین زده شد. از آنجایی که در این فرآیند، از عمق داده¬ها و لیتولوژی به عنوان ورودی استفاده نشده است، می¬توان از این روش در چاه¬ها و میادین دیگر نیز استفاده نمود.